ประวัติพัทลุง ตอนที่๑

               เมืองพัทลุงมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ มีหลักฐานการตั้งชุมชนเป็นหลักแหล่ง ยาวนานจนถึงสมัยประวัติศาสตร์ โดยการย้ายที่ตั้งเมือง 12 ครั้ง   พื้นที่ส่วนใหญ่ที่ตั้งเมืองในอดีต อยู่รอบลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา เนื่องจากชาวพัทลุงดำรงชีพอยู่ด้วยอาชีพเกษตรกรรม มาเป็นเวลาช้านาน  ในอดีตจังหวัดพัทลุงเป็นดังอู่ข้าวอู่น้ำของภาคใต้ เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดพัทลุงเป็นพื้นที่ทำนา  แต่ต่อมาเมื่อ พระยารัษฎานุประดิษย์ นำยางพาราเข้ามาปลูกในประเทศไทยครั้งแรกที่จังหวัดตรัง ชาวพัทลุงจึงหันมานิยมปลูกยางพาราเป็นอาชีพหลัก

ภาพโดย เที่ยวเมืองลุงกับลุงคม

ข้อสันนิษฐานที่มาของชื่อจังหวัดพัทลุง

               ตามหนังสือประวัติของวัดพะโคะอ้างว่า  เมืองพัทลุงเดิมตั้งอยู่ที่บ้านสวนนาย หรือบริเวณเขาพิพัฒน์สิงห์  อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลาในปัจจุบัน หลังจากที่พัทลุงได้รับเอาพระพุทธศาสนาเข้ามาแล้ว ก็มักตั้งชื่อเมืองต่างๆ  ตามชื่อเมืองของอินเดียและศรีลังกา เช่น กรุงสทิงพาราณศรี  หมายถึง เมืองสทิงพระ ปาตลีบุตร หมายถึง บางแก้ว  พิพัทสิงห์ หมายถึง พัทลุง เป็นต้น แต่ยังไม่เป็นข้อสรุปแน่ชัด ยังมีผู้ให้ความคิดเห็นแตกต่างออกไปหลายเหตุผลดังนี้

               ขุนวิจารณ์จรรยา   สันนิษฐานว่ามาจากหลักตะลุง หรือหลักล่ามช้าง เนื่องจากสมัยอดีต จังหวัดพัทลุง เป็นพื้นที่ที่มีช้างชุกชุม โดยเฉพาะช้างเผือก จึงมีการตั้งโรงช้างเพื่อจับช้างนำมาฝึกใช้ในการรบ โดยมีหลักฐานอยู่ที่บ้านโรงช้าง ต.พญาขันธ์ ในปัจจุบัน

               นอกจากนี้ยังมีข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับการนำชื่อเมืองในประเทศอินเดีย และศรีลังกามาตั้งชื่อเมือง เพราะอดีตพัทลุงรับเอาศาสนาพุทธ และศาสนาพราห์มโดยตรงจากประเทศอินเดียและศรีลังกา บุคคลที่ให้ข้อสันนิษฐานว่าชื่อเมืองพัทลุงมาจากชื่อเมือง ในประเทศอินเดีย และศรีลังกา มีดังนี้  กรมพระยาดำรงราชานุภาพ สันนิษฐานว่ามาจาก “บะลาพัททะลา” ซึ่งเป็นชื่อเมืองในศรีลังกา    พระธรรมเมธาจารย์  สันนิษฐานว่ามาจาก “พัธลา” ซึ่งเป็นชื่อเมืองในศรีลังกา    ศาสตราจารย์สุทธิวงศ์  พงษ์ไพบูลย์  สันนิษฐานว่ามาจาก “พัทลา”  ซึ่งเป็นชื่อเมืองในศรีลังกา   นายขำ กาฬสุวรรณ  ผู้ศึกษาประวัติเมืองพัทลุงสันนิษฐานว่ามาจาก “ปาตลีบุตร” ซึ่งเป็นชื่อเมืองในอินเดีย  นอกจากนี้ยังมีข้อสันนิษฐานอื่นๆ เช่น  นายบุญเหิม  เอกอุรุ สันนิษฐานว่ามาจาก “พัท-สิงห์”  ซึ่งเป็นชื่อเมืองในศรีลังกา

วัดเขียนบางแก้ว เวลากลางคืน โดย เที่ยวเมืองลุงกับลุงคม

               ยังค้นพบหลักฐานต่างๆที่เขียนชื่อเมืองพัทลุงแตกต่างกันไป ชื่อที่เก่าแก่ที่สุดพบใน สมัยพระบรมไตรโลกนาถ   พ.ศ. 1998 พบในกฎหมายตราสามดวง เขียนว่า พัตะลุง    สมัย พ.ศ. 2057 หนังสือกัลปนาวัดหัวเมือง เขียนว่า พัทลุง สมัย พ.ศ. 2158 พบในแผนที่นครศรีธรรมราช  เขียนว่า พัทลุง สมัย พ.ศ. 2172 พบในจดหมายเหตุฮอลันดา   เขียนว่า Burkalong  (บูร์เคลอง) สมัย พ.ศ. 2272  พบในเพลานางเลือดขาว  เขียนว่า พัดทลุง  ในวัดเขียนบางแก้ว เขียนว่า พัทธลุง               สมัย พ.ศ. 2385 พบในจารึกที่วัดสุนทราวาส เขียนว่า ภัทรลุง  สมัย พ.ศ. 2419 ในใบบอกหัวเมืองพัทลุง เขียนว่า พัฒลุง  สมัย พ.ศ. 2426 พบในเหรียญอีแปะพัทลุง เขียนว่า พัททะลุง,พัฒลุง  

               จนถึงปัจจุบันยังหาข้อสรุปเกี่ยวกับชื่อเมืองพัทลุงไม่ได้ มีเพียงแต่ข้อสันนิษฐานของนักวิชาการต่างๆ ที่ศึกษาตามหลักฐานที่เกี่ยวข้อง

 สรุปประวัติศาสตร์ ความเป็นมาเมืองพัทลุงได้เป็นยุคต่างๆดังนี้

1.จังหวัดพัทลุงสมัยก่อนประวัติศาสตร์

หลักฐานการตั้งถิ่นฐาน ของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ในจังหวัดพัทลุงเก่ากืที่สุดคือ การพบเครื่องมือกะเทาะหิน พบที่บริเวณถ้ำพระ เขาชัยบุรี  หลักฐานที่เก่าแก่รองลงมาคือ เครื่องมือเครื่องใช้ของมนุษย์ยุคหินใหม่ เช่นขวานหินขัด ขวานฟ้า ประมาณ 60 ชิ้น ในพื้นที่ต่างๆกระจายอยู่ทั่วไป  แสดงให้เห็นว่าเคยมีมนุษย์อาศัยอยู่ตั้งแต่ยุคหินและพัฒนาขึ้นตามลำดับ

ตารางแสดงแหล่งที่พบขวานหิน และเครื่องมือของมนุษย์ยุคหิน

*หมายเหตุ  ข้อมูลจากศูนย์วัฒนธรรม บ้านคูเมือง

อ่านต่อ ตอนที่ 2 เร็วๆนี้ อย่าลืมกดแชร์บทความ เป็นกำลังใจให้กับทีมงานผู้เขียนด้วยนะ

เรื่องโดย นายดอส ร้านอิ่ม ณ เมืองลุง

แอดไลน์ ติดต่อ แนะนำเรื่อง

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น

shares